Romanów

Wiosenna aura prowokuje do rowerowych wycieczek. Wybrałam się do Romanowa. To nie jest moja pierwsza wycieczka do Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego. 

Byłam tu kilka lat temu. Wówczas byłam jedynym zwiedzającym. Dzisiaj nie planuję zwiedzania, nie mam na to czasu. W ramach rekompensaty do Romanowa jadę inna trasą - przez Rozwadówkę. 
W Rozwadówce znajduje się zabytkowy drewniany kościół p.w. Św. Mikołaja.  





Pierwotnie była to drewniana cerkiew unicka. Istniała już w XVII wieku. Kolejna została wybudowana w 1779 z fundacji księcia Ksawerego Sapiehy. Świątynia, która przetrwała do dziś, pochodzi z 1910/11, powstała jako cerkiew prawosławna. W 1918 została przejęta przez kościół rzymskokatolicki, parafię utworzono rok później.
Dzięki uprzejmości księdza proboszcza zwiedzam wnętrze kościoła. 

Wyposażenie kościoła jest XVII - XIX-wieczne. W ołtarzu głównym (przerobionym z carskich wrót z 2 połowy XIX wieku) w części bocznej znajduje się obraz św. Antoniego Padewskiego z Dzieciątkiem, z przełomu XVII/XVIII, z widokiem zespołu katedralnego w Padwie. W podniebiu nowszego konfesjonału jest ikona Trzech Ojców Kościoła z XVIII wieku.


Dojeżdżam do Romanowa. 



Wieś Romanów została założona w XVI w. przez Romana Sanguszkę, wojewodę bracławskiego i hetmana polnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Około połowy XVI w. istniała tu drewniana siedziba Sanguszków. W 1623 r. drogą małżeństw dobra przeszły do Leszczyńskich, a następnie w 1735 r. do Sapiehów z Kodnia, którzy folwark romanowski włączyli do swoich dóbr wisznickich. W 1801 r. Teofila z Jabłonowskich Sapieżyna sprzedała Romanów Annie i Błażejowi Malskim, dziadkom pisarza Józefa Ignacego Kraszewskiego. W 1846 r. Romanów przeszedł na własność Zofii z Malskich Kraszewskiej i jej męża Jana Kraszewskiego chorążego prużańskiego – rodziców pisarza Józefa I. Kraszewskiego i Kajetana Kraszewskiego,  uzdolnionego artysty i astronoma. Kajetan odziedziczył Romanów w 1854 r. i gospodarował tu blisko pół wieku, zgromadził okazałą bibliotekę i kolekcję XIX-wiecznego malarstwa portretowego, wybudował obserwatorium astronomiczne. W 1858 r. dwór został uszkodzony przez pożar, następnie remontowany i częściowo przebudowany, z dodaniem piętra w części środkowej i czterokolumnowego portyku z tarasem. Po Kajetanie majątek odziedziczyli synowie Bogusław i Krzysztof, a następnie córki Krzysztofa – Maria i Paulina z Kraszewskich Rościszewska. Dwór został uszkodzony podczas obydwu wojen światowych – w 1915 r. podpaliły go wycofujące się wojska rosyjskie, a w 1943 r. partyzanci. Po 1956 r. rozpoczęto odbudowę dworu, a w 1958 r. zapadła decyzja o umieszczeniu tu muzeum poświęconego życiu i twórczości J. I. Kraszewskiego, który w dworze dziadków spędził wczesne dzieciństwo.


W parku można spotkać siedzącego na ławce z książką Józefa Ignacego Kraszewskiego. 


W drodze powrotnej zatrzymuję się na chwilę przed kościołem w Hannie. W 2019 r. powstało w Hannie, w wyniku realizacji projektu pn. “Nadbużańskie zabytki architektury drewnianej w gminie Hanna – ochrona i udostępnianie”, Centrum Religijno-Zabytkowe. Jest to zespół odrestaurowanych zabytkowych budynków.

Kiedyś wrócę do Hanny, aby obejrzeć wnętrze drewnianego kościoła. 


 A w Sławatyczach na mural trafili Brodacze :) Brodacze pojawiają się na ulicach Sławatycz przez trzy ostatnie dni roku: 29, 30 i 31 grudnia. Jest to jeden z nielicznych, unikalnych zwyczajów noworocznych w Polsce, wpisany na listę dziedzictwa kulturowego.