Armenia i Gruzja 2026 r.
| Dystans całkowity: | 183.23 km (w terenie 0.00 km; 0.00%) |
| Czas w ruchu: | 03:08 |
| Średnia prędkość: | 12.79 km/h |
| Maksymalna prędkość: | 47.09 km/h |
| Liczba aktywności: | 4 |
| Średnio na aktywność: | 45.81 km i 3h 08m |
| Więcej statystyk | |
Armenia - Dilijan
-
DST
40.08km
-
Czas
03:08
-
VAVG
12.79km/h
-
VMAX
47.09km/h
-
Temperatura
20.0°C
-
Sprzęt Scott
-
Aktywność Jazda na rowerze
Jesteśmy w Dilijan - miasteczku położonym wewnątrz Parku Narodowego Dilijan. Ormianie nazywają je „armeńską Szwajcarią” ze względu na porośnięte drzewami wzgórza. Historia Dilijanu sięga wczesnego średniowiecza, kiedy było ono częścią posiadłości dynastii Kiuriki. W XIII i XIV wieku Dilijan był ważnym ośrodkiem handlowym położonym na historycznym Jedwabnym Szlaku. 
Poranek jest rześki, jedynie 8 stopni na plusie. Nie spieszymy się z wyjazdem. Po śniadaniu właściciel hostelu zaprasza nas na kawę. Wczoraj przyniósł nam herbatę do pokoju. Bardzo miły młody człowiek. Dba o gości. Sam hostel to prawdziwa mieszanka stylów architektonicznych :)
Wyjeżdżamy około godz. 10.30. Późno, a ja uparłam się, że chcę zobaczyć stary Dillijan. Zaczynam jednak od parku miejskiego. Wyglądem przypomina starożytny amfiteatr.
Jadąc omal nie przeoczyłam schodów prowadzących do bramy Starego Dillijanu.
Stary Dillijan skupia się wokół Sharambeyan Street, krótkiej odrestaurowanej uliczki dla pieszych z kamienno-drewnianymi domami o rzeźbionych drewnianych balkonach, warsztatami rzemieślniczymi i galeriami. Urzekł mnie Stary Dillijan. Piękne miejsce. 
Wyjeżdżamy z miasteczka. Chcemy dojechać do Vanadzor. Droga jest bardzo widokowa.
Przed Vanadzor zatrzymujemy się w zajeździe na obiad. Tradycyjnie zamawiamy szaszłyki, surówkę, ormiański chleb i colę. Na deser oczywiście kawa :)
Dojechaliśmy. W pierwszym mijanym sklepie robimy zakupy na kolację. Kupujemy warzywa na surówkę, a na deser owoce - winogrona i brzoskwinie.
Na Bookingu udaje się zarezerwować nocleg. Mamy do dyspozycji apartament :)
Mama właściciela zaprasza mnie na kawę, częstuje lodami, cukierkami i domową czekoladą. Przemiła starsza Pani. Prowadzimy miłą pogawędkę. Okazuje się, że pamiętam dużo słówek i całkiem dobrze rozmawiam po rosyjsku :)
Wieczorem świętujemy. Przy kolacji słuchamy koncertu Simply Red w Hawanie. Uczta dla duszy. A to wszystko dzięki Krzyśkowi. Zabrał ze sobą mini głośnik i zadbał o oprawę muzyczną naszej wyprawy. Piękne, wyjątkowe, niepowtarzalne chwile :)
Kategoria Armenia i Gruzja 2026 r.
Armenia - Sevanavank
-
DST
51.25km
-
VMAX
44.62km/h
-
Temperatura
20.0°C
-
Sprzęt Scott
-
Aktywność Jazda na rowerze
Dzisiaj zamierzamy dojechać do Dilijan, jednak główną atrakcją będzie monastyr Sevanavank - zabytkowy ormiański klasztor z IX wieku położony na półwyspie Sewan. 
Budzik nastawiłam na godz. 6.10. Lubię leniwe poranki, gdy bez pośpiechu mogę przygotować się do dalszej drogi. Pałeczkę w kuchni przejął Paweł. Na śniadanie szef kuchni poleca jajecznicę. Z ormiańskim chlebem i surówką z pomidorami smakowała wybornie. Rowery przygotowane. Jeszcze herbata, chwila rozmowy, pożegnanie z gospodarzem i ruszamy w drogę. Jest godz. 9.30.
Do Sevan jedziemy główną drogą. Miasto, jak miasto, przeciętne, za to mieszkańcy nieprzeciętni. Zatrzymaliśmy się rozglądając za pocztą i od razu podeszło do nas kilka osób. Pytali skąd jesteśmy, dokąd jedziemy, w czym można nam pomóc. 
Do monastyru dojeżdżamy przed południem. Nie jesteśmy pierwszymi turystami. Nie dziwi mnie to, przecież Sevanavank jest popularnym miejscem turystycznym oraz ważnym zabytkiem historii i kultury Armenii.
Klasztor położony na skalistym półwyspie nad Jeziorem Sevan. Początkowo półwysep był wyspą, oddzieloną od brzegu wodami. Mnisi przybyli pod koniec VIII wieku, wznosząc skromną kaplicę i cele. Dzięki dogodnej lokalizacji klasztor stopniowo się rozrastał — dodawano mury, baszty strażnicze, kościoły i inne zabudowania.
Dziś z IX-wiecznego kompleksu pozostały tylko dwa kościoły — Surb Arakelots i Surb Astvatsatsin — stojące pośród licznych chaczkarów.
W ciągu swojej historii klasztor Sevanavank przetrwał najazdy armii arabskich, wojsk Tamerlana i innych. Po tym, jak ostatni mnich opuścił go w 1930 r., klasztor przestał funkcjonować.
Historia Sevanavank jest przesiąknięta legendami, w tym opowieścią o Mashtots Eghvardetsi i księżniczce Mariam. W 874 r. Mariam założyła klasztor po tym, jak Mashtots miał wizję dwunastu apostołów nakazujących mu wznieść kościół ku ich czci. 
Przy ścieżce/kamiennych schodach prowadzących na klasztorne wzgórze sprzedawcy rozłożyli kramy z pamiątkami. 
Jedziemy dalej. Droga przebija się pod przełęczą Dillijan 2257 metrowym tunelem. Krzysiek jechał już przez ten tunel, podobno da się przejechać. Jestem jednak sceptyczna - szaleńcza jazda miejscowych kierowców, spaliny, to nie będzie przyjemne. Ponadto ominą nas piękne widoki. Jednak na moich kolegów mogę liczyć. Wszyscy za jednego, jeden za wszystkich - czy jakoś tak to leciało ;) Omijamy tunel starą drogą!
Widoki są przepiękne, a jakie były serpentyny na zjeździe - niesamowite! 
Późnym popołudniem dojeżdżamy do Dillijan. Jemy obiad i meldujemy się w hostelu. Mamy urocze kocie towarzystwo.
Dzień powoli dobiega końca.
Kategoria Armenia i Gruzja 2026 r.
Armenia - Noratus
-
DST
76.90km
-
VMAX
39.35km/h
-
Temperatura
23.0°C
-
Sprzęt Scott
-
Aktywność Jazda na rowerze
Wstałam około godz. 6.30. Poranek był pogodny i rześki. Prognozy na popołudnie nie napawały optymizmem - ma padać! Czy przed deszczem zdążymy wrócić z wycieczki do wsi Noratus, w której znajduje się wyjątkowy cmentarz - największe w Armenii skupisko chaczkarów - kamiennych krzyży wotywnych.
Z cmentarzem wiąże się legenda pochodząca z czasów podbojów mongolskich, gdy dowodził nimi Timur Chromy. W 1387 r. najechał na Armenię. Zgodnie z ludową opowieścią, gdy armia Timura zbliżała się do Noratus, chłopi postawili hełmy na chaczkarach i oparli na nich miecze. Zwiadowcy mongolscy widząc z daleka dużą, uzbrojoną i karną armię, się wycofali. Czy tak było - możliwe, to tylko legenda.
Dzień zaczynamy od wspólnego śniadania. Wspólne posiłki staną się naszą wyprawową tradycją. Dziś szef kuchni, czyli ja, przygotował parówki z musztardą francuską, surówkę z pomidora, ogórka i cebuli - doprawioną czerwoną czubrycą do tego pieczywo oraz herbata Earl Grey :) Wspólny posiłek urozmaicony rozmową to najprzyjemniejszy element wyprawy. Ja gotowałam, a koledzy zmywali naczynia :)
Ruszamy. Wzdłuż Jeziora Sevan prowadzi droga główna. Chcemy wjechać na nią jak najpóźniej. Niestety wjeżdżamy zdecydowanie za szybko - zaledwie po kilku kilometrach jazdy drogą szutrową. 
Mimo niedzieli ruch na drodze z każdą godziną jest większy. Regułą jest wyprzedzanie na trzeciego. Wystraszyłam się, gdy w ten sposób wyprzedzała mnie ciężarówka. Sami mistrzowie kierownicy - jeden mądrzejszy od drugiego. Masakra jakaś. 
Dobrze, że choć urokliwe widoki i kawa rekompensują samochodowy stres oraz jazdę pod górę. Kawka na trasie stanie się naszym kolejnym wyprawowym zwyczajem. Tym razem do kawy był pączek. Wszystko za szokującą cenę 400 dram - około 4 zł. 
Do wioski wjeżdżamy szutrową drogą. Trochę kluczyliśmy szukając wejścia na cmentarzysko chaczkarów. Trafiliśmy do nowej części cmentarza. Aleją doszliśmy do zabytkowej części.
Chaczkar to kamienna stela z płaskorzeźbą krzyża ormiańskiego, z którego rozwidlonych końców rozpoczynają się florystyczne ornamenty. Chaczkary stawiano dla upamiętnienia ważnego wydarzenia, jako wotum, na rozstajach dróg, przy świątyniach i cmentarzach oraz jako kamień lub płyta nagrobna.Na cmentarzu w Noratus znajduje się ponad 800 stel nagrobnych.
Najstarsze pochodzą z X wieku. Okazałe chaczkary dekorowane „kamienną koronką” datowane są natomiast na XII – XIII w. Stąd o tym wiem? Mam przewodniczkę. Nie zdążyłam zaprotestować, jak starsza kobieta rozkazującym tonem zakomunikowała, aby iść za nią to oprowadzi mnie po cmentarzu. Czułam, że nie będzie to gratisowa przysługa :) Na koniec pani zapytała o "dziengi", udałam, że nie rozumiem i czym prędzej się oddaliłam. Dobrze, że dopadła następne ofiary - grupę złożoną z kilku turystek :)
W wiosce Noratus poza cmentarzem można zobaczyć też kościół św. Grzegorza z X wieku. Przed kościołem również rozsiane są chaczkary.
Na obiad jedziemy do Gavar. 
Obiad smakował wybornie - szaszłyk, grillowane warzywa plus lawasz - tradycyjny ormiański chleb. Dodam, że lawasz wpisano na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
Gdy wyjeżdżamy z miasta nad Jezioro Sevan nadciągają ciemne chmury. Będzie padać. Dobrze, że teraz mamy z górki. Jakaż przyjemna byłaby jazda gdyby nie ci szaleńcy w autach. Jednak brak wyobraźni na drodze może mieć brzemienne skutki. Przekonał się o tym jeden z mistrzów kierownicy. Wyprzedzał kolegów na trzeciego. Było tylko głośne buuummm i blacharze/lakiernicy mają zarobek :)
Zaczęło padać. Mieliśmy dużo szczęścia. Skryliśmy się na zadaszonym tarasie domku letniskowego. Deszcz zmienił się w grad, a potem na niebie pojawiła się tęcza. Pięknie :)
Po powrocie przygotowaliśmy królewską kolację. Zupa krem-dyniowa przyprawiona zupką chińską i kaszą gryczaną, a na deser owoce i herbata od przemiłych gospodarzy.
Kategoria Armenia i Gruzja 2026 r.
Khor Virap, Garni, Geghard
-
Sprzęt Scott
-
Aktywność Jazda na rowerze
Pierwszego dnia spacerując ulicami Erywania natknęliśmy się na auta obwieszone plakatami z ofertami jednodniowych wycieczek po okolicy. Nasze doświadczenie komunikacyjno-rowerowe na trasie lotnisko-hostel podpowiadało, że warto rozważyć takie rozwiązanie. Zależało nam przede wszystkim na zwiedzeniu monastyru Geghard. Następnego dnia wybraliśmy jedną z ofert, zarezerwowaliśmy trzy miejsca na 4 września, wpłaciliśmy zaliczkę i pozostało tylko czekać na wyjazd.
Punktualnie o godz. 10.00 stawiamy się na miejsce zbiórki. Oprócz nas są jeszcze trzy osoby. Zwiedzimy dwa Monastery - Khor Virap i Geghard oraz helleńską świątynię w Garni.
Zaczynamy od Monasteru Khor Virap. Za wycieczkę zapłaciliśmy po 80 dram od osoby, tj. po około 80 zł.
Monaster Khor Virap jest symbolem armeńskiego dziedzictwa duchowego i jednym z najbardziej czczonych miejsc pielgrzymkowych. Leży na równinie Araratu i oferuje widoki na Górę Ararat - symbol Armenii i wszystkich Ormian. Z Khor Virap do szczytu jest zaledwie 30 km. Ararat obecnie znajduje się na terenie Turcji. W wyniku działań zbrojnych w czasie I wojny światowej, Armenia straciła znaczną część swojego terytorium, między innymi także tę legendarną górę, na której zboczach podobno osiadła legendarna Arka Noego po Potopie.
Początki Khor Virap sięgają IV wieku, kiedy król Trdat III uczynił chrześcijaństwo religią państwową. Klasztor odegrał kluczową rolę w nawróceniu narodu dzięki związkom ze św. Grzegorzem Oświecicielem, który został uwięziony w głębokiej jamie na terenie kompleksu na 13 lat przez króla Trdata III. Król uwolnił św. Grzegorza i przyjął chrześcijaństwo po tym, jak święty uleczył go z tajemniczej choroby.
Kolejną atrakcją jest świątynia w Garni. Zanim jednak tam dojedziemy zatrzymujemy się na punkcie widokowym na Zbiornik Azat. To najbardziej fotogeniczne miejsce na szlaku dzisiejszej wycieczki.
Zbiornik Azat to sztuczne jezioro na rzece Azat, zbudowane w 1976 r. w celu nawadniania doliny Ararat. Wyglądem przypomina górskie jezioro z jasnoturkusową taflą wody. Widok jest niesamowity, aż nie sposób oderwać wzroku.
Drogą pełną krętych podjazdów i zjazdów dojeżdżamy do Garni - wioski znanej z helleńskiej świątyni, zrekonstruowanej w latach 1969-1975 z oryginalnego budulca. Jest to jedyna klasyczna budowla w całej Armenii, gdyż po przyjęciu chrześcijaństwa w 301 r. pogańskie świątynie rozbierano na materiał budowlany, a posągi bóstw szły na gruz. Świątynię wzniesiono w 76 n.e. Była poświęcona bogini słońca Mithrze. 
Jedziemy malowniczym wąwozem rzeki Azat. Czeka na nas kolejna atrakcja - Symfonia Kamieni.
Ta niesamowita formacja skalna nazywana jest również skalnymi organami. Jest to w pełni naturalny twór, składa się z ogromnych, sześciokątnych i pięciokątnych kolumn bazaltowych, sięgających niemal 50 metrów wysokości. Uformowane na skutek zapadania skał wulkanicznych, skalne organy są chronionym pomnikiem przyrody. Ich niezwykła symetria oraz pionowe, ułożenie sprawiają, że wyglądają prawie jak dzieło ludzkich rąk.
Ostatnim odwiedzonym miejscem jest Geghard - klasztor wciśnięty w skalne ściany doliny Azat (wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO). 
Założony w IV wieku przez św. Grzegorza Oświeciciela, klasztor Geghard pierwotnie nosił nazwę Ayrivank, czyli „Klasztor Jaskiniowy”. Miejsce zyskało swoją obecną nazwę po przechowywaniu włóczni, która rzekomo przebiła bok Chrystusa podczas ukrzyżowania. Przez wieki klasztor był ważnym ośrodkiem pielgrzymkowym i sztuki sakralnej.
Unikalna architektura klasztoru Geghard płynnie wtapia się w otaczający krajobraz. Częściowo wyrzeźbiony w skale kompleks obejmuje jaskinne kościoły, kaplice i cele klasztorne. Główny kościół z XIII wieku jest świadectwem średniowiecznego ormiańskiego budownictwa — jego ściany zdobią misternie rzeźbione khachkary (kamienne krzyże) i kamienne ornamenty.
Wracając do Erywania zatrzymujemy się na punkcie widokowym, aby po raz ostatni nacieszyć oczy pięknym widokiem równiny Araratu.
A do hostelu wracamy "skrótem" Aleją Północną. Powiało wielkim światem - szeroki deptak, nowoczesne wielopiętrowe budynki pełne sklepów i kawiarni. 
A za rogiem - samo życie :) Oto Erywań - miasto kontrastów. 
Kategoria Armenia i Gruzja 2026 r.
Armenia - Erywań
-
Sprzęt Scott
-
Aktywność Jazda na rowerze
Dzisiaj idziemy w miasto! Zaplanowałam wycieczkę po atrakcjach Erywania.
Erywań powstał jako Erebuni w 782 r.p.n.e. Leży w dolinie rzeki Hrazdan. Ormianie zaliczają swoją stolicę do najstarszych miast świata.
Zwiedzanie zaczynamy od alei fontann. W ciągu dnia fontanny "odpoczywają" i są poddawane zabiegom pielęgnacyjnym :)
Zaciekawiły mnie wodne rzeźby. 
Przywodzą na myśl wystawę "Krople radości" na zamkowych tarasach Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie - polskiej rzeźbiarki Małgorzaty Chodakowskiej - absolwentki Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu (obecnie mieszka i tworzy w Dreźnie)
Dochodzimy do Placu Republiki - symbolicznego serca stolicy Armenii. Tutaj też są fontanny. 
Maszerujemy dalej :)
Kolejny punkt na planie wycieczki to Katedra św. Grzegorza Oświeciciela położona na niewielkim wzgórzu Chandidżana.
Katedra św. Grzegorza Oświeciciela jest jednym z najważniejszych miejsc kultu religijnego w Armenii. Została dedykowana patronowi Armenii, św. Grzegorzowi Oświecicielowi i tu znajdują się szczątki świętego.
Konsekracja świątyni odbyła się w 2001 r. - w 1700. rocznicę przyjęcia przez Armenię chrześcijaństwa jako państwowej religii. Jest największą świątynią Armenii i jedną z największych świątyń na Zakaukaziu (obok soboru Trójcy Świętej w Tbilisi). Została wybudowana w latach 1997-2001. Stylem nawiązuje do tradycyjnego budownictwa ormiańskiego.
Katedra św. Grzegorza Oświeciciela i pomnik generała Andranika
Z katedry kierujemy się do hali targowej GUM - krytego targowiska w centrum Erywania z radziecką nazwą. Skrót GUM oznaczał w Związku Radzieckim Gosudarstwiennyj uniwersalnyj magazin, czyli państwowy dom towarowy. Rozwinięcie skrótu jako Gławnyj, czyli główny, przyjęło się w latach pięćdziesiątych.
W Erywaniu, według dostępnych źródeł, państwowy dom towarowy GUM stał dokładnie tam, gdzie dziś jest targowisko. Po rozpadzie Związku Radzieckiego zamknięto go, do budynku wprowadzili się sprzedawcy żywności.
A ja myślałam, że nazwa GUM pochodzi od sprzedawanych na bazarze różnokolorowych słodkości :)
Przednia część hali należy do suszonych i kandyzowanych owoców, orzechów oraz przypraw. 
Nad ladami wisi sujukh, dawniej nazywany sharots: połówki orzechów włoskich nanizane na nitkę i wielokrotnie zanurzane w zagęszczonym soku winogronowym z mąką, cynamonem, goździkami i kardamonem, a potem suszone przez dziesięć do dwunastu dni na słońcu. Pycha :)
Od patrzenia i kosztowania smaków Armenii nabraliśmy apetytu na obiad.
Wycieczkę kontynuujemy po południu. Idziemy na Kaskadę
Kaskada to najbardziej rozpoznawalny obiekt Erywania. Kompleks tworzy niemal 600 schodów na pięciu kondygnacjach, które łączą centrum ze wzgórzem na północ od miasta. Tarasy zdobią fontanny, kwietniki, rzeźby, płaskorzeźby i ormiańskie chaczkary.
Z górnych tarasów widać centrum, Park Zwycięstwa i Ararat o wysokości 5137 m n.p.m. 
Wchodzę na najwyższy punk widokowy. Zapada zmierzch. 
Widok jest niesamowity.
Wracamy do hostelu. Erywań po zachodzie słońca tętni życiem. 
Dzień kończymy przepysznym akcentem. Rozsiadamy się w jednej z restauracji. Zamawiamy półmisek arbuza. Wyglądał smakowicie, a smakował nieziemsko :)
Kategoria Armenia i Gruzja 2026 r.
Dwa plus jeden, czyli rowerem po Zakaukaziu. Armenia - Erywań
-
DST
15.00km
-
Sprzęt Scott
-
Aktywność Jazda na rowerze
Wreszcie nadejszła wiekopomna chwila!!!
01 września 2026 r. godz. 22.50. Warszawa. Lotnisko Chopina. Siedzę w samolocie startującym do Erywania. Obok moi wyprawowi kompani - Krzysiek i Paweł. Podobno do trzech razy sztuka, ale w przypadku Krzyśka i moim - do czterech. Tak, dotychczas mieliśmy pecha. 2017 r. - wyjazd do Gruzji i Armenii - jestem chora, 2018 r. - wyjazd do Iranu - leżę w szpitalu, 2020 r. - wyjazd do Maroka - pandemia. Pech, totalny pech - aż do dziś. Dziś startujemy. Zamierzamy przez najbliższe tygodnie przemierzać rowerami Zakaukazie. Start w Erywaniu, a meta w Kutaisi. 
Warszawa z lotu ptaka :)
Lot przebiegł spokojnie. W Erywaniu lądujemy o godz. 4.10 czasu lokalnego (w Warszawie jest godz. 2.10). Składamy rowery, ogarniamy niezbędne sprawunki - karta SIM, wypłata gotówki w bankomacie. Jeszcze tylko poranna kawa i ruszamy. W Erywaniu planujemy spędzić trzy dni. 
Droga do hostelu jest prawdziwym wyzwaniem. Przyznam, że czegoś takiego się nie spodziewałam! Czytałam o dużym natężeniu ruchu w Armenii i Gruzji, o "umiejętnościach" miejscowych kierowców, ale to co zobaczyłam było zaskoczeniem przez wielkie "Z". Tutaj zmiana pasa ruchu, lub skręt w lewo bez sygnalizacji świetlnej grozi śmiercią! Uprzedzając fakty - po tym wyjeździe nie wypowiem się krytycznie o polskich kierowcach :) 
Zatrzymujemy się na dworcu autobusowym i przy okazji kosztujemy lokalnej kuchni. 
Po krótkim odpoczynku ruszamy w miasto. Idziemy do centrum, na Plac Republiki. To główny plac Erywania, dawniej nazywany Placem Lenina. Budowany był w latach 1926 - 1929 i przebudowany w latach 50-tych XX wieku. Otaczają go charakterystyczne budynki z różowego i żółtego tufu. W budynku z wieżą zegarową mieści się siedziba rządu.
Budynki są monumentalne. Robią wrażenie. Minusem jest jednak olbrzymie rondo. Centralny plac stolicy z wielkim rondem na środku! 
Budynek Rządowy i Ministerstwo Finansów
Narodowa Galeria Armenii i Muzeum Historii Armenii
A po zmierzchu czekały nas nie lada atrakcje. Fontannowe szaleństwo!
Kategoria Armenia i Gruzja 2026 r.
